Anasayfa › Web Tasarım
Web Tasarım
Web tasarım, sayfa misafirin elindeyken olup bitenle ilgilenir: gününü değiştirmek ya da gelmekten vazgeçmek isteyenin siteden yapabildikleri, telefonla dik çekilmiş fotoğraf ve videoların geniş sayfadaki yeri, ahşabın damarını görmek isteyenin fotoğrafa ne kadar yaklaşabildiği ve anasayfaya yerleştirilen sosyal medya kutusu.
Web Tasarım Rezervasyonunu Değiştirmek ya da İptal Etmek İsteyen Misafire Siteden Nasıl Bir Yol Açar?
İnkumu yakınındaki bir pansiyona iki gecelik yer ayırtan bir misafir, işi uzayınca bir gün geç gelmek ister. Siteyi açar: yer ayırtmak için büyük bir düğme vardır, ayırtılmış yeri değiştirmek için hiçbir şey yoktur. Akşam telefon eder, açan olmaz. Sabah yeniden uğraşmaz; hiç gelmez. Oda iki gece boş kalır. Web tasarım, gelmek isteyen bu misafire siteden bir yol açma işidir.
Yol, onay iletisinde başlar. Yer ayırtıldığında misafire giden e-postada ya da mesajda bir bağlantı bulunur: “Rezervasyonunuzu görün ya da değiştirin.” Bağlantı yalnızca o kayda aittir; üye olmak, şifre hatırlamak gerekmez. Dokunan kişi kendi kaydını görür: tarihler, oda, kişi sayısı, yapılan ön ödeme. İletiyi kaybeden için sitede ikinci bir kapı durur: rezervasyon numarası ve e-posta adresiyle açılan küçük bir kutu.
Açılan sayfada iki iş yapılabilir. Birincisi tarihi değiştirmektir: misafir yeni günleri seçer; oda o günlerde boşsa değişiklik hemen işlenir, doluysa sayfa bunu söyler ve boş olan en yakın günleri gösterir. Fiyat farkı varsa onaydan önce yazıyla belirtilir. İkincisi vazgeçmektir: iptal, yer ayırtılırken bildirilmiş koşulların içinde, aynı sayfadan yapılır. Misafirin bunun için kimseyi aramasına gerek kalmaz.
Düğmeye basılmadan önce sonuç sözle söylenir. “Şimdi vazgeçerseniz ön ödemenizin tamamı geri verilir” ya da “Bu günden sonraki iptallerde ön ödeme geri verilmez” gibi bir cümle, o misafirin kendi tarihine göre hazırlanmış olarak düğmenin üstünde durur. Koşulu misafirin kendisinin hesaplaması beklenmez. Ardından bir kez sorulur: “Emin misiniz?” Yanlış bir dokunuş, geri alınamayan bir iptale dönüşmemelidir.
Değişiklik iki yere aynı anda haber verir. Misafire yeni bir onay gider; elinde hangi kaydın geçerli olduğuna dair kuşku kalmaz. Pansiyon sahibine bildirim düşer ve takvimde boşalan gece yeniden satışa açılır; bu kendiliğinden olmazsa bırakılan oda günlerce dolu görünür. Sitede bu işler yapılamıyorsa aynı yerde bir telefon ve hangi saatlerde açıldığı yazar; yalnızca “bize ulaşın” demek yetmez.
Bir sitede bu yolun olup olmadığı çoğu kez içeri girmeden anlaşılır. İlk bakışımızın adı tezgâh önüdür ve pazardan gelir: malının müşteriye nasıl göründüğünü öğrenmek isteyen satıcı öne geçer; arkada kalan yalnızca kendi ellerini görür. Sitenize de misafirin geldiği yönden bakılır; şifre sorulmaz, karşılığında ücret alınmaz. Web tasarım işinde bu bakış kalemden önce gelir: önce ne eksik, sonra ne çizilecek.
Telefonla Dik Tutularak Çekilmiş Fotoğraf ve Videolar Geniş Bir Sayfaya Nasıl Yerleştirilir?
Tekne turu yapan bir kaptanın elindeki bütün görüntüler telefonla, telefon dik tutularak çekilmiştir: güvertede gülen yolcular, koyda yüzenler, dümende kendisi. Site kurulurken hazır bir şablon seçilir; şablonun tepesinde enine uzanan geniş bir resim yeri vardır. Dik fotoğraf oraya konduğunda yalnızca ortasından bir şerit görünür: yolcuların başı yoktur, deniz yarıdan kesilmiştir. Kaptan fotoğraflarının kötü olduğunu sanır; oysa uymayan şablondur.
Küçük işletmenin elindeki gerçek malzeme dik karelerdir; telefon elde öyle durur, sosyal medya da öyle ister. Sayfa bu malzemeye göre çizilir; malzeme sayfaya uysun diye zorlanmaz. Telefonda sorun yoktur: ekran zaten diktir, dik fotoğraf onu doldurur. Asıl iş geniş ekrandadır: bilgisayarda açılan sayfada, boyu eninden uzun bir kare nereye, neyin yanına konacaktır?
Üç düzen işini görür. Birincisi şerittir: üç ya da dört dik kare yan yana dizilir; geniş ekranda tek sıra olur, telefonda parmakla yana kaydırılır. İkincisi çifttir: yan yana iki dik kare, bir sahnenin iki anı. Üçüncüsü yazıyla eşlemektir: geniş ekranda dik fotoğraf bir yanda, onu anlatan yazı öbür yanda durur; telefonda yazı fotoğrafın altına iner.
Kırpmak gerekiyorsa özenle yapılır. Kimi site yazılımı fotoğrafta bir odak noktası işaretlemeye izin verir: “burası kesilmesin” denen yer, çoğu zaman yüzler. Çerçeve hangi biçime girerse girsin o nokta görünür kalır. Yapılmayacak tek şey germektir: dik bir kareyi geniş yere sığdırmak için enine çekmek insanları da tekneyi de basıklaştırır. Boş kalan kenar düz bir renkle doldurulur; bu, gerilmiş bir görüntüye yeğdir.
Dik videolar da aynı düzene girer. Sayfada film yerine önce filmden alınmış tek bir kare durur; film, ziyaretçi dokununca başlar ve sesi kendiliğinden açılmaz. Dosyalar siteye konmadan küçültülür: telefonun çektiği fotoğraf, sayfanın gösterebileceğinden kat kat büyüktür ve olduğu gibi yüklenirse açılışı ağırlaştırır. Her fotoğraf sayfadaki yerine göre yeniden boyutlandırılır; dar ekrana küçüğü, geniş ekrana büyüğü gider.
Bundan sonrası için alışkanlık basittir: her sahne iki kez çekilir, bir dik bir yatık. Yatık kareler sayfanın geniş yerlerine, dikler şeride gider. Başı kesilmiş bir fotoğrafa gelince: tezgâh önünde onun adı çürüktür; sandıktaki tek bozuk meyve gibi, yanındaki kareleri özensiz gösterir. Web tasarım işinde her çürüğün üç notu olur: hangi köşede durduğu, müşteriyi hangi kararından döndürdüğü, sırasının hangi ayın listesinde geldiği.
Ahşabın Damarını ya da Kumaşın Dokusunu Görmek İsteyen Ziyaretçi Fotoğrafa Ne Kadar Yaklaşabilir?
Ceviz bir yemek masası ısmarlamak üzere olan bir müşteri, mobilya atölyesinin sitesindeki fotoğrafa bakar. Masanın biçimini beğenmiştir; görmek istediği ahşabın damarıdır. Telefonu gözüne yaklaştırır, iki parmağıyla resmi açar. Görüntü büyür ama netleşmez; damarın yerinde bulanık kareler belirir. Müşteri masayı değil, fotoğrafın sınırını görmüştür. Kararını atölyeye gidip tahtaya dokunacağı güne erteler; atölye Bartın merkezde, kendisi ise Ulus’tadır.
Kimi şey yüzeyi için alınır: bir masanın damarı, oyma bir kaşıktaki bıçak izi, tel kırma bir örtünün işlemesi, el dokuması bir kumaşın ipliği. Böyle ürünlerde genel fotoğraf biçimi gösterir, kararı ise yakın çekim verdirir. Dükkânda müşteri eliyle yoklar; sitede elin yerini göz tutar. Göz ne kadar yaklaşabiliyorsa, sayfa da o kadar inandırır.
İlk düzen, dokununca açılan büyük resimdir. Fotoğrafın köşesindeki küçük bir işaret, resmin büyüyebildiğini haber verir. Dokunan kişinin önüne ekranı dolduran, ayrıntısı bol bir kare gelir; parmağıyla içinde gezebilir. Büyük dosya sayfayla birlikte yüklenmez, ancak istendiğinde gelir; sayfa hafif açılır, merak eden de dilediği kadar yaklaşır. Kapatma işareti başparmağın kolayca eriştiği köşededir; kişi resmin içinde kapalı kalmaz.
İkinci düzen, ziyaretçinin kendi hareketine karışmamaktır. Telefonda iki parmakla sayfayı büyütmek çoğu kişinin bildiği bir harekettir. Kimi site, sayfanın kodundaki tek satırlık bir ayarla bunu kapatır; düzen bozulmasın diye. Kapatılmamalıdır. Yakını zor seçen biri yazıyı da resmi de böyle büyütür. Tarayıcıların, yani internet sayfalarını açan programların bir bölümü bu yasağı zaten dinlemez; dinleyenlerde ziyaretçinin elinden bir yol alınmış olur.
Yakın çekimin kendisi de özen ister. Her malzeme için bir kare yeter: ceviz, meşe, kestane; her biri kendi damarıyla. Işık yandan gelmelidir; karşıdan vuran ışık yüzeyi düzleştirir, yandan gelen ise damarı, oymayı ve ipliği ortaya çıkarır. Flaş kullanılmaz. Karenin altına bir satır yazılır: hangi ağaç, hangi cila, kimin elinden. Yakın çekim süs değildir; malzemenin tanığıdır.
Bir cümle daha yazılır: ahşap parçadan parçaya değişir; fotoğraftaki damar örnektir, size gelecek masanınki ona benzer ama aynısı olmaz. Bu açıklık sonraki anlaşmazlığı çoğu kez önler. Hangi ürünün sayfası önce elden geçecek? Web tasarım işlerinde sırayı pazar listesi, yani o ayın iş listesi gösterir: listeyi biz yazarız, son sözü siz söylersiniz. İlk satır bellidir: önce en üstteki, en çok bakılan ürün.
Anasayfaya Gömülen Sosyal Medya Akışı Ziyaretçiyi Sitede mi Tutar, Dışarıya mı Uğurlar?
Bir lokantanın anasayfasında, menünün hemen altında dokuz karelik bir pano durur; sosyal medya hesabındaki son paylaşımlar kendiliğinden oraya dizilir. Eylülde siteyi açan biri en üstteki kareyi okur: “Bugün düğün nedeniyle kapalıyız.” Paylaşım mart ayından kalmadır; o günden beri hesaba bir şey yüklenmemiştir. Ziyaretçi lokantanın bugün açık olup olmadığını çıkaramaz ve yer ayırtmaktan vazgeçer.
Gömülü akış, sitenize başka bir yerden çekilen canlı bir kutudur. Neyin görüneceğini siz değil, hesaba en son ne yüklendiği belirler: bir kapalılık duyurusu, bulanık bir kare, başkasının paylaşımının tekrarı. Hesap canlıyken kutu iyi görünür. Paylaşım seyrekleşince anasayfanın en göz önündeki yeri eski bir duyuruya kalır; sitenin gerisi güncel olsa da ziyaretçi günü oradan okur.
Akıştaki her kare bir çıkış kapısıdır. Dokunan ziyaretçi sosyal medya uygulamasına geçer; orada onu lokantanın paylaşımından çok kendi akışı, bildirimleri ve başka hesaplar karşılar. Yer ayırtmak için gelmiş kişi birkaç dakika sonra niçin geldiğini unutabilir; geri dönmesi için bir neden de kalmaz. Anasayfanın işi ziyaretçiyi bir karara götürmektir. Akış ise onu kararın tam eşiğinde kapıdan uğurlar.
Kutunun görünmeyen bir yükü de vardır. Akışı göstermek için sayfa öteki firmanın kodunu çağırır; bu kod ziyaretçinin telefonunda çalışır ve onun hakkında bilgi toplayabilir. Akıştaki yazılar sitenizin kendi yazısı sayılmaz; arama motoru onları genellikle sayfanın içeriği olarak okumaz. Bağ da kopabilir: öteki taraf kuralını değiştirdiğinde kutu boş kalır ve bunu size haber veren olmaz.
Seçenek ikidir. Birincisi elle seçilmiş altı karedir: hesabınızdan beğendiğiniz altı fotoğraf sitenin kendi içine yüklenir, altlarına tek ve sade bir bağlantı konur: “Devamı hesabımızda.” Kareler mevsim dönerken değiştirilir. İkincisi, akış illa isteniyorsa yerini değiştirmektir: sayfanın en altına iner, sayfa açıldıktan sonra yüklenir; gelmediğinde yerinde boşluk değil, seçilmiş bir fotoğraf durur. Ziyaretçi önce menüyü ve telefonu görür.
Anasayfanızın ziyaretçiyi tutup tutmadığını merak ediyorsanız site adresinizi bildirin. Tezgâhın önüne biz geçelim; sitenize müşterinin gördüğü yerden bakmamızın ücreti yoktur. Web tasarım işinde metni, çizimi ve kodu ayrı yerlerden toplamazsınız; hepsi tek ekibin elindedir. Ay kapandığında elinize bir ay sonu pusulası geçer: tazelenen neydi, müşteri onun yerinde neyle karşılaşıyor, sıradaki iş hangisi; hepsi düz bir dille. İkinci bakışta iki sonuç karşılaştırılır.
Misafirin tarihini kendi başına değiştirebilmesinden çekiniyorum; dolu bir hafta sonunu sakin bir hafta içine çevirirse zarar etmez miyim?
Kuralı siz koyarsınız, sayfa uygular. Değişiklik yalnızca aynı fiyat grubundaki gecelere açılabilir ya da fark varsa onaydan önce gösterilir. Gelişe belli bir günden az kaldığında değişiklik kendiliğinden yapılmaz, size istek olarak düşer. Misafir de neyin serbest olduğunu ilk günden bilir; çünkü bu sınırlar yer ayırtılırken yazıyla söylenmiştir.
Dik videolarımın üstünde sosyal medya uygulamasının eklediği yazılar ve müzik var; bunları siteye olduğu gibi koysam olur mu?
Elinizdeyse telefondaki asıl dosyayı kullanın. Uygulamadan indirilen kopyada çoğu zaman uygulamanın işareti kalır, görüntü de bozulabilir. Müzik ayrı bir konudur: uygulamanın sunduğu parçaları kendi sitenizde kullanma hakkınız olmayabilir; emin olmak için bir hukukçuya danışın. Sade yol sessiz hâlidir: sitede film zaten sessiz başlar, anlatacağınızı altına yazıyla eklersiniz.
Cilalı masamın yakın çekiminde ışık parlıyor ve damar görünmüyor; fotoğrafçı tutmadan bunu nasıl çekebilirim?
Masayı ışığın yandan geldiği bir yere alın; flaşı ve tavandaki lambayı kapatın. Parlama gördüğünüzde telefonu değil, kendi yerinizi değiştirin: bir iki adım yana kayınca ışığın izi kareden çıkar. Telefonu bir yere dayayın, ekranda damara dokunarak netliği oraya verin ve yakınlaştırma düğmesini kullanmadan, bir karış uzaktan çekin. Birkaç kare alıp aralarından seçin.
Siteme haber girmeye vaktim olmuyor ama sosyal medyaya her gün paylaşım yapıyorum; akışı kaldırırsam anasayfam aylarca aynı kalmaz mı?
Kalabilir; bunda bir sakınca yoktur. Anasayfanın her gün değişmesi değil, doğru olması gerekir: saatler, menü, telefon, yer ayırtma yolu. Tazelik isterseniz elle değişen tek satır yeter: “Bu hafta” diye başlayan bir cümle ya da kapalı olacağınız gün. Altı fotoğrafı mevsim dönerken değiştirirsiniz. Günlük paylaşım hesabınızda kalır; site ona tek bağlantıyla yol verir.